Edip ÖYMEN
Her aklına geleni Facebook’a yazanların başı dertte. Yazdıkları, gün gelip, aleyhlerinde kullanılabilir. Zaten kullanılıyor da...
l ABD’de bir kişi, kendisine cinsel taciz yapıldığını iddia etti. Ama acaba MySpace/Facebook’ta cinsel bakımdan “davetkar” pozları çıkmış mıydı?
l Texas’ta bir sürücü, ölümlü kaza yaptı. Savcı, adamın MySpace hesabında “Ben alkolik değilim, ama içmeyi iş edinmişim” yazdığını buldu.
Emniyet, üniversiteler, okullar, şirketler MySpace/Facebook/Bebo türü sosyal paylaşım sitelerini tarıyor ve kim hangi konuda ne yazmış diye aranıyor. Gerek çevrimiçi güvenlik gedikleri, gerekse kullanıcıların saflığı nedeniyle özel yaşamda kalması gereken bir sürü ayrıntı, siber alame yayılıyor.
California’da Otomobil Kulubü’nün 27 çalışanı meslektaşları hakkında MySpace’de görüş belirtince işten atıldılar.
l Florida’da bir emniyet müdürü (şerif) yardımcısı, MySpace’de göğüs meraklısı “sıkı bir içici” olduğunu yazdı. İşten atıldı.
l İngiltere’de bir memur, çalıştığı şirket hakkında “Burada çalışmak berbat” deyince işten atıldı.
l Las Vegas’ta Katolik eğitimi verilen bir okulda çalışan öğretmen, MySpace’de eşcinsel olduğunu yazınca işten atıldı.
l Kanada’da bir şirketin çalışanları, şirket hakkında Facebook’ta olumsuz görüş belirtince işten atıldı.
l Bir banka memuru, ailesinde acil bir durum olduğunu söyledi ama Facebook’taki sayfasında o gün eğlenmekte olduğu görülüyordu.
l İngiliz tenisçiler David Rice ve Naomi Brady, bira içerken çekilmiş fotoğrafları internette yayınlanınca sponsorları parayı kesti. Hele Naomi hanımın durumu daha da berbattı. Yarı çıplak ve tahrik edici pozda resimleri de bulundu.
l Oxford Üniversitesi’nde bazı öğrenciler, Facebook’taki fotoğraflarında birbirlerine traş köpüğü sıkarken, aptal salak şakalar yaparken görülüyordu. Üniversitenin olgun imajına ters düştükleri için ceza aldılar.
Bu sitelerin, iş ve eğitim başvuruları sırasında işveren ve okullar tarafından elenmeye başladığı da anlaşılıyor artık. Başvuru yapan adayın bu sitelerde adı sanı geçiyor mu? İngiliz Viadeo danışmanlık şirketi, İngiliz işverenlerin yüzde 62’sinin Facebook benzeri sitelerde araştırma yaptığını saptadı. Bazı işverenler, araştırmadan memnun kalmazsa başvuruyu hemen reddediyormuş.
Buna da çare var elbette. ABD’de “ReputationDefender” (Saygınlık Kalkanı) adlı site, hakkınızda internette dolaşan kasıtlı/kasıtsız gerçek dışı bilgileri izliyor. Arzu ettiğinizi siliyor.
İ.Ö. dönemde de (İnternet Öncesi!) yapılan yayınlar eğer toplatılmazsa ve kamuya açık bilgi halindeyse, sürekli kalıyordu. Bilgi birikiminde değişen tek şey, bilgiye erişim hızının artmış olması. Eskiden arşivde kütüphanede aranılan bilgiye bugün internetten erişiliyor. Ama eğer oraya konulmuşsa!
eoymen@bilgi.edu.tr
Kayıtlar
